فهرست مطالب
دستورالعمل منیفولدها
منیفولد یکی از تجهیزات حیاتی در سیستمهای ابزار دقیق است که بهعنوان رابط بین فرآیند و ابزار اندازهگیری عمل میکند. این تجهیز با دارا بودن شیرهای مختلف مانند ایزوله، ونت و اکولایز، امکان ایزولهسازی، هواگیری، تخلیه و تعادل فشار را فراهم میسازد و در نتیجه از بروز آسیب به گیج فشار یا گیج اختلاف فشار جلوگیری میکند. رعایت صحیح دستورالعمل منیفولد نهتنها باعث افزایش ایمنی اپراتور و جلوگیری از خطرات ناشی از تخلیه ناگهانی فشار میشود، بلکه عمر مفید تجهیزات اندازهگیری را نیز بهطور چشمگیری افزایش میدهد. منیفولدها در انواع دو راهه، سه راهه و پنج راهه مورد استفاده قرار میگیرند و هرکدام دستورالعمل ویژهای برای کارکرد ایمن و دقیق دارند. آشنایی با این دستورالعملها برای مهندسان و تکنسینهای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و سایر واحدهای صنعتی یک ضرورت است، زیرا کوچکترین خطا در باز و بسته کردن منیفولد میتواند باعث آسیب جدی به تجهیزات یا ایجاد خطرات ایمنی شود.
دستورالعمل باز و بسته کردن منیفولد دوراهه

🎯 هدف
توضیح مراحل صحیح ایزوله کردن، باز کردن و مجدداً وارد سرویس کردن گیج فشار نصبشده روی خط فرآیند با استفاده از منیفولد دوراهه.
🔹 اجزای منیفولد دوراهه
- شیر ایزوله (Isolation / Block Valve): برای قطع یا وصل فشار فرآیند به گیج.
- شیر ونت (Vent Valve): برای تخلیه فشار یا هواگیری.
- پیچ ونت یا درین (Vent/Drain Plug): جهت بستن مسیر یا اتصال به لوله تخلیه.
🔹 مراحل خارج کردن گیج فشار از سرویس
- بستن شیر ایزوله منیفولد تا فشار فرآیند از گیج جدا شود.
- در صورت نیاز، باز کردن پیچ ونت یا اتصال آن به لوله درین جهت تخلیه کامل سیال.
- باز کردن شیر ونت منیفولد بهآرامی جهت تخلیه فشار محبوس در گیج.
- اطمینان از اینکه عقربه گیج روی صفر قرار گرفته است.
🔹 مراحل بازگرداندن گیج فشار به سرویس
- اطمینان از نصب و آب بندی کامل تجهیز بر روی منیفولد و بسته بودن پیچ ونت یا متصل بودن به لوله درین.
- بستن شیر ونت منیفولد.
- باز کردن شیر ایزوله منیفولد بهآرامی تا فشار فرآیند به گیج اعمال شود.
- بررسی عملکرد صحیح گیج فشار روی خط.
⚠️ نکات ایمنی و فنی
- همیشه شیر ایزوله باید قبل از باز کردن شیر ونت بسته شود تا فشار فرآیند مستقیم تخلیه نشود.
- در هنگام باز کردن شیر ونت، این کار باید بهآرامی انجام شود تا از آسیب به تجهیز و خطرات ایمنی جلوگیری شود.
- پیچ ونت باید در حالت عادی بسته باشد یا در صورت طراحی سیستم، به خط درین ایمن متصل شود.
دستورالعمل باز و بسته کردن منیفولد سهراهه

🎯 هدف
توضیح مراحل صحیح ایزوله کردن، باز کردن و مجدداً وارد سرویس کردن گیج فشار تفاضلی نصبشده روی خط فرآیند با استفاده از منیفولد سهراهه.
🔹 اجزای منیفولد سهراهه
• شیر فشار بالا (High Pressure / HP Valve): کنترل فشار سمت ورودی بالاتر گیج.
• شیر فشار پایین (Low Pressure / LP Valve): کنترل فشار سمت ورودی پایین گیج.
• شیر اکولایز / تعادل (Equalizing / Equalize Valve): متعادلسازی فشار بین دو طرف گیج.
🔹 مراحل خارج کردن گیج فشار از سرویس
- باز کردن شیر اکولایز بهآرامی تا فشار بین دو طرف گیج برابر شود.
- بستن شیرهای HP و LP منیفولد تا فشار فرآیند از گیج جدا شود.
- اطمینان از اینکه عقربه گیج روی صفر قرار گرفته است.
🔹 مراحل بازگرداندن گیج فشار به سرویس
- باز کردن شیرهای HP و LP بهآرامی تا فشار فرآیند به گیج اعمال شود.
- بستن شیر اکولایز منیفولد.
- بررسی عملکرد صحیح گیج فشار روی خط.
⚠️ نکات ایمنی و فنی
• باز کردن شیر ایزوله باید بهآرامی انجام شود تا از آسیب به تجهیز و خطرات ایمنی جلوگیری شود.
دستورالعمل باز و بسته کردن منیفولد پنج راهه

چک کردن گیج اختلاف فشار با استفاده از منیفولد و خارج کردن از سرویس
- زمانی که گیج اختلاف فشار نیاز به بررسی یا کالیبراسیون داشته باشد، ابتدا شیر اکولایز منیفولد باز میشود تا فشار دو سمت تجهیز برابر گردد. (اگر بدون باز کردن اکولایز، یکی از شیرهای ایزوله بسته شود، فشار یکطرفه به دیافراگم وارد شده و احتمال آسیب جدی به تجهیز وجود دارد.)
- پس از یکسانسازی فشار، شیرهای ایزوله منیفولد بسته میشوند.
- سپس شیرهای ونت منیفولد بهآرامی باز میشوند تا تخلیه یا هواگیری انجام شود.
- در این مرحله عقربه باید روی صفر قرار بگیرد. اگر عقربه روی صفر قرار نگیرد، یعنی گیج از کالیبراسیون خارج شده است و باید از خط جدا و به آزمایشگاه کالیبراسیون منتقل شود.
- اگر گیج سالم باشد و عقربه پس از تخلیه روی صفر قرار بگیرد، میتوان آن را مجدداً در سرویس قرار داد.
بازگرداندن گیج اختلاف فشار به سرویس با استفاده از منیفولد
- ترتیب بازگرداندن به سرویس معکوس مراحل قبل است:
- ابتدا شیرهای ونت منیفولد بسته میشوند.
- سپس شیر اکولایز منیفولد باز میشود تا فشار دو سمت تجهیز یکسان گردد.
- بعد از آن، شیرهای ایزوله منیفولد بهآرامی باز میشوند تا گیج به خط فرآیند متصل شود.
- در پایان، شیر اکولایز منیفولد بسته میشود و تجهیز آماده بهرهبرداری خواهد بود.
جمعبندی
با اجرای صحیح دستورالعمل در انواع منیفولد دو راهه، سه راهه و پنج راهه، میتوان از آسیب به گیج فشار و تجهیزات اندازهگیری جلوگیری کرد و همچنین ایمنی اپراتور و پایداری فرآیند را تضمین نمود. رعایت ترتیب مراحل و نکات ایمنی در کار با منیفولدها ضروری است.